Podkategorie A1, A2, A3: różnice i minimalne odległości od ludzi

Kategoria "otwarta" dzieli się na trzy podkategorie operacji: A1, A2 i A3, a różni je przede wszystkim to, jak blisko ludzi wolno latać. W podkategorii A2 zachowujesz co najmniej 30 metrów w poziomie od osób postronnych (lub minimum 5 metrów przy włączonym trybie niskiej prędkości), a w A3 co najmniej 150 metrów w poziomie od terenów mieszkaniowych, użytkowych, przemysłowych lub rekreacyjnych. Podkategoria A1 dotyczy z kolei lotów nad ludźmi lub w ich pobliżu i nie ma jednej sztywnej granicy w metrach, ale obowiązuje w niej bezwzględny zakaz przelotu nad zgromadzeniami. To, do której podkategorii wejdziesz, zależy od klasy drona (C0-C4) i od posiadanego certyfikatu pilota.

Ten wpis porządkuje różnice między A1, A2 i A3: minimalne odległości, dozwolone klasy dronów oraz wymagane uprawnienia.

Kategoria otwarta i jej trzy podkategorie

Zasady wykonywania lotów w kategorii otwartej reguluje rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/947. Zgodnie z sekcją UAS.OPEN.010 załącznika kategoria otwarta dzieli się na podkategorie A1, A2 i A3 w oparciu o ograniczenia operacyjne, wymogi wobec pilotów oraz wymogi techniczne dotyczące samego drona.

Wspólny mianownik wszystkich trzech podkategorii to maksymalna wysokość lotu 120 metrów nad najbliższym punktem powierzchni ziemi (z wyjątkami dostosowanymi do ukształtowania terenu) oraz wymóg lotu w zasięgu wzroku (VLOS). To, co je różni, to dopuszczalna bliskość ludzi i związane z nią wymagania sprzętowe oraz szkoleniowe.

Ważne rozróżnienie: klasa (C0-C4) dotyczy sprzętu, a podkategoria (A1, A2, A3) dotyczy operacji. Klasa drona decyduje, do której podkategorii dron w ogóle może wejść, a certyfikat pilota decyduje, gdzie realnie wolno Ci polecieć.

Tabela: A1, A2, A3 w skrócie

Poniżej zestawienie trzech podkategorii kategorii otwartej. Odległości i klasy wynikają wprost z sekcji UAS.OPEN.020, UAS.OPEN.030 i UAS.OPEN.040 rozporządzenia 2019/947.

Podkategoria	Minimalna odległość od ludzi	Dozwolone klasy dronów	Wymagany certyfikat pilota
A1 (nad ludźmi / blisko)	brak stałej granicy w metrach; zakaz lotów nad zgromadzeniami	C0 (i drony do 250 g), C1	C0/do 250 g: tylko instrukcja; C1: certyfikat A1/A3
A2 (blisko ludzi, z odległością)	co najmniej 30 m w poziomie od osób postronnych (min. 5 m z trybem niskiej prędkości)	C2	certyfikat A2
A3 (z dala od ludzi)	co najmniej 150 m w poziomie od terenów mieszkaniowych, użytkowych, przemysłowych, rekreacyjnych	C2, C3, C4	certyfikat A1/A3

A1: nad ludźmi i blisko nich

Podkategoria A1 to strefa lotów najbliżej ludzi, ale z kluczowym zastrzeżeniem: nigdy nie wolno latać nad zgromadzeniami osób. Zakres swobody zależy tu od masy i klasy drona:

• Drony do 250 g i klasa C0: pilot może wykonywać lot nad osobami postronnymi, ale nigdy nad zgromadzeniami. Dla najlżejszych dronów do 250 g wystarczy zapoznanie się z instrukcją użytkownika producenta.
• Klasa C1: pilot nie wykonuje lotu nad zgromadzeniami i zakłada, że w normalnych okolicznościach lot nie będzie przebiegał nad osobami postronnymi. Przy nieprzewidzianym przelocie nad taką osobą ma ograniczyć czas przelotu do minimum. C1 wymaga certyfikatu A1/A3 (szkolenie i egzamin online z wiedzy teoretycznej).

W A1 przepisy nie definiują jednej minimalnej odległości w metrach, jak w A2 czy A3. Zamiast tego posługują się zasadą "nie nad zgromadzeniami" oraz (dla C1) założeniem, że lot nie odbywa się nad osobami postronnymi.

A2: blisko ludzi, z zachowaniem odległości

Podkategoria A2 to najczęstszy cel osób, które chcą latać w mieście czy w pobliżu ludzi, a jednocześnie legalnie. Zgodnie z sekcją UAS.OPEN.030 operacja w A2 musi spełniać łącznie następujące warunki:

• dron nie przelatuje nad osobami postronnymi, a lot odbywa się w bezpiecznej odległości co najmniej 30 metrów w poziomie od tych osób;
• pilot może zmniejszyć tę odległość do minimum 5 metrów od osób postronnych, jeżeli obsługuje drona z uruchomioną funkcją trybu niskiej prędkości (u dronów klasy C2 to tryb ograniczający prędkość przelotową do nie więcej niż 3 m/s) i po dokonaniu oceny sytuacji pod kątem warunków pogodowych, osiągów drona oraz segregacji obszaru lotu;
• pilot posiada certyfikat kompetencji pilota (A2), którego uzyskanie obejmuje m.in. dodatkowy egzamin z wiedzy teoretycznej;
• lot wykonywany jest dronem oznaczonym jako klasa C2, z aktywnymi systemami zdalnej identyfikacji i świadomości przestrzennej.

To właśnie dla podkategorii A2 zdaje się egzamin A2. Całą ścieżkę od rejestracji do certyfikatu rozpisaliśmy we wpisie „Jak zdać egzamin A2 krok po kroku".

A3: z dala od ludzi

Podkategoria A3 to loty z dala od zabudowy i osób postronnych. Sekcja UAS.OPEN.040 wymaga, aby operacja:

• odbywała się na obszarze, na którym pilot może oczekiwać, że przez cały czas lotu nie będzie stwarzać zagrożenia dla osób postronnych;
• była wykonywana w bezpiecznej odległości co najmniej 150 metrów w poziomie od terenów mieszkaniowych, użytkowych, przemysłowych lub rekreacyjnych;
• była wykonywana przez pilota, który ukończył szkolenie online i zaliczył online egzamin z wiedzy teoretycznej (certyfikat A1/A3);
• była wykonywana dronem klasy C2, C3 lub C4 (albo dronem skonstruowanym do użytku prywatnego o MTOM poniżej 25 kg).

A3 jest podkategorią "wpadkową" dla cięższego sprzętu: drony klasy C3 i C4 nie mają wybieranego przez pilota trybu niskiej prędkości, więc nie kwalifikują się do lotów blisko ludzi i wykonują operacje właśnie w A3.

Jak klasa drona wyznacza podkategorię

Klasa nadana przez producenta (C0-C4) określa, do których podkategorii dron może wejść. Certyfikat pilota decyduje o reszcie. W skrócie:

Klasa drona	Dostępne podkategorie
C0 (poniżej 250 g)	A1
C1	A1 (z certyfikatem A1/A3)
C2	A2 (z certyfikatem A2) lub A3
C3	A3
C4	A3

Więcej o samych klasach, granicach masy i sposobie ich rozpoznawania znajdziesz we wpisie „Klasy dronów C0-C4: co oznaczają i jak je rozpoznać".

Drony bez klasy (tzw. legacy)

Drony kupione, zanim producenci zaczęli nadawać etykiety klas, nie mają oznaczenia C. Co do zasady od 1 stycznia 2024 r. takim dronem można latać w kategorii otwartej w A1, jeśli jego masa startowa jest mniejsza niż 250 g, albo w A3 dla dronów cięższych. Ponieważ zasady dla dronów bez klasy były w ostatnich latach zmieniane, przed lotem potwierdź aktualny stan w komunikatach Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Który certyfikat do której podkategorii

• A1/A3 (szkolenie i egzamin online, 40 pytań): pozwala latać dronami C1 w A1 oraz dronami C2/C3/C4 w A3.
• A2 (dodatkowy egzamin z wiedzy teoretycznej): pozwala latać dronem klasy C2 w podkategorii A2, czyli bliżej ludzi z zachowaniem 30 m (lub 5 m w trybie niskiej prędkości).
• Bez certyfikatu: dronem do 250 g (klasa C0 lub prywatnej konstrukcji) w A1, po zapoznaniu się z instrukcją.

Jeśli planujesz latać blisko ludzi, najczęstsza ścieżka to dron klasy C2 plus certyfikat A2. Do egzaminu A2 przygotujesz się w trybie nauki, na egzaminie próbnym A2 i przerabiając bazę pytań.

Najczęstsze pytania

Jaka jest minimalna odległość od ludzi w podkategorii A2? Co najmniej 30 metrów w poziomie od osób postronnych. Odległość można zmniejszyć do minimum 5 metrów, jeżeli dron ma włączony tryb niskiej prędkości, a pilot ocenił warunki pogodowe, osiągi drona i segregację obszaru lotu.

Ile metrów od ludzi trzeba zachować w A3? Co najmniej 150 metrów w poziomie od terenów mieszkaniowych, użytkowych, przemysłowych lub rekreacyjnych. A3 to podkategoria lotów z dala od ludzi.

Czy w podkategorii A1 obowiązuje minimalna odległość w metrach? Przepisy nie podają dla A1 jednej granicy w metrach, jak w A2 i A3. Kluczowa zasada to zakaz lotów nad zgromadzeniami osób, a dla dronów klasy C1 dodatkowo założenie, że lot nie odbywa się nad osobami postronnymi.

Czym różnią się A1, A2 i A3? A1 to loty nad ludźmi lub blisko nich (bez zgromadzeń), A2 to loty blisko ludzi z zachowaniem 30 m (lub 5 m w trybie niskiej prędkości), a A3 to loty z dala od ludzi, minimum 150 m od terenów zabudowanych. Różnią je też dozwolone klasy dronów i wymagany certyfikat.

Do której podkategorii potrzebny jest egzamin A2? Certyfikat A2 jest powiązany z lotami w podkategorii A2, typowo dronem klasy C2. To ten egzamin pozwala zbliżyć się do osób postronnych na bezpieczną odległość.

Powiązane materiały

• Baza pytań egzaminacyjnych: przećwicz pytania o podkategoriach, odległościach i klasach.
• Tryb nauki: przerób materiał z wyjaśnieniami, bez limitu czasu.
• Egzamin próbny A2: sprawdź gotowość na realnym zestawie pytań.
• Klasy dronów C0-C4: jak klasa przekłada się na podkategorię.
• Jak zdać egzamin A2 krok po kroku: cała ścieżka od rejestracji do certyfikatu.

Podstawa prawna

• Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/947 (kategoria otwarta, podkategorie A1, A2, A3; sekcje UAS.OPEN.010, UAS.OPEN.020, UAS.OPEN.030, UAS.OPEN.040 załącznika): tekst na EUR-Lex.
• Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/945 (klasy C0-C4, wymogi techniczne dronów): tekst na EUR-Lex.
• Urząd Lotnictwa Cywilnego, informacje o kategorii otwartej: ulc.gov.pl/drony.

Materiał ma charakter pomocniczy i nie zastępuje przepisów. Minimalne odległości, dozwolone klasy oraz zasady dla dronów bez klasy zawsze potwierdzaj w aktualnym brzmieniu rozporządzeń 2019/947 i 2019/945 oraz w komunikatach Urzędu Lotnictwa Cywilnego.